فريد الدين العطار النيسابوري

مقدمه 29

ديوان عطار ( فارسى )

جهان معرفت اسرارنامه‌ست * بهشت اهل دل مختارنامه‌ست مقامات طيور ما چنانست * كه مرغ عشق را معراج جانست چو خسرونامه را طرزى عجيبست * ز طرز او كه و مه را نصيبست * * * رفيقى داشتم عالىستاره * دلى چون آفتاب و شعرباره « 1 » ز گفت من كه طبع آب زر داشت * فزون از صد قصيده هم زبر داشت غزل قرب هزار و قطعه هم نيز * ز هر نوعى مفصل بيش‌وكم نيز جواهرنامهء من بر زبان داشت * ز شرح القلب من جان در ميان داشت بنابراين آثار مسلم عطار عبارتند از : 1 - مصيبت‌نامه 2 - الهىنامه 3 - اسرارنامه 4 - مختارنامه 5 - مقامات طيور ( منطق الطير ) « 2 » 6 - خسرونامه 7 - ديوان غزليات و قصايد 8 - جواهرنامه 9 - شرح القلب چون تذكرة الاولياء را كه نثر است بر اين نه كتاب منظوم بيفزائيم آثار مسلم عطار به ده كتاب بالغ مىگردد . از دو كتاب جواهرنامه و شرح القلب اثرى پيدا نيست . مجموع ابيات شش مثنوى مذكور و ديوان غزليات و قصايد در حدود پنجاه هزار بيت است . در ديوان حاضر 822 غزل و 30 قصيده جمع‌آورى شده است و به اين ترتيب 128 غزل و 70 قصيدهء شيخ عطار از دست رفته است . در ميان كتب متعدد ديگرى كه به عطار نسبت مىدهند بعضى از آنها به دلايلى حتما از شيخ فريد الدين محمد عطار نيشابورى نيست و در انتساب بعضى از آنها به عطار جاى

--> ( 1 ) - خسرونامه چاپ تهران ص 30 ( 2 ) - نام اين كتاب مقامات طيور و منطق الطير هر دو ذكر شده است رجوع شود به شرح حال و تحليل آثار عطار تأليف استاد بديع الزمان فروزانفر ص 313